هدهدی

آموزش موسیقی و سرفصل های درسی

hodhodi — Mon, 26 Oct 2009 17:13:15 GMT

همشاگردي سلام

پوريا پارسا

روزنامه اعتماد

عجب رويداد شگفت انگيزي است اين ماه مهر و شروع سال تحصيلي؛ از کودکاني که شش سال شان تمام شده تا جواناني که کابوس پشت کنکور ماندن شان تمام شده است و از فرماندهان انتظامي تا بازرسان بهداشتي و امور سلامت جمعي همه را به تکاپو واداشته است. معلم ها، دانشجويان، دانش آموزان، خانواده ها و در نهايت کليه نيروهاي خرد و کلان کشوري و لشگري همگي به نوعي در اين روزها متوجه بازگشايي مدارس و دانشگاه ها هستند و خود را براي رويارويي با اين مهم آماده مي کنند. با نزديک شدن به اين روزهاي جالب موضوعي جالب تر و البته درخور اين روزها مطرح شده است و آن اصلاح سرفصل هاي درسي است؛ اصلاحاتي که از بلندپايه ترين مقامات تا بخش کثيري از آحاد ملت را به تعمقي شگرف فروبرده و وارد عمل کرده است و اين سوال بنيادي را پيش آورده است که آيا تا به حال به بيراهه مي رفتند؟ با توجه به آنچه رفت بر آن شدم تا در باب يکي از سرفصل ها و گرايشات اصلي که از دغدغه هاي چندساله ام است مطالبي را تحرير کنم.

اگر دفترچه هاي راهنماي انتخاب رشته هر يک از دانشگاه ها را مطالعه کرده باشيد و به قسمت هنر و موسيقي برخورده باشيد حتماً دريافته ايد که کليه داوطلبان تحصيل در اين رشته (موسيقي) به «جبر» بايد يکي از دو گرايش «موسيقي ايراني» يا «موسيقي جهاني» را قبول و انتخاب کنند. اين در حالي است که در هر يک از کنسرواتوارها، کالج ها و دانشگاه هاي معتبر غربي و شرقي ده ها گرايش براي تحصيل در رشته موسيقي وجود دارد که هر يک از آنها به شاخه هاي تخصصي تري تقسيم مي شود. با همين توضيح مختصر ديگر بايد دريافته باشيد که در دانشگاه ها و هنرستان هاي موسيقي در ايران چقدر کلي گويي مي شود و از هر دري سخني ايراد مي شود و هنرجويان تا چه اندازه کم تخصص تربيت مي شوند.

آنچه به آن عبارت «موسيقي ايراني» اطلاق مي شود، موسيقي رديف دستگاهي ايران است که...

تجسم ریتمیک شعرهای کودکانه

hodhodi — Sun, 19 Jul 2009 21:15:18 GMT

خواستگاه ترانه های کودکانه ، تخیلاتی ساده و کودکانه اند که با ذوق شاعر ، زیباترین احساس را بر می انگیزند و شادی برای کودک به ارمغان می آورند. در بستر شادی فراهم آمده ، سر زندگی و امید در ذهن کودک بارور می شود و ریتم ، این عنصر مهم موسیقی ، پیوندی پر مهر بین کودک و موسیقی بر قرار میکند. در این مجموعه با استفاده از تجسم ریتمیک شعرهای کودکانه یه کمک ساز تنبک ، سعی در ایجاد پیوندی حسی بین معلم و کودک گردیده و نگارنده اجرای آن به معلمین تنبک پیشنهاد میکنم ...

سعید هدهدی - تابستان ۱۳۸۸

مرکز پخش : موسیقی عارف ۳۳۹۱۷۷۸۴

آخر بازی

hodhodi — Mon, 22 Jun 2009 23:38:29 GMT

عاشقان سرشکسته گذشتند،

شرم سار ترانه های بی هنگام خویش

و کوچه ها بی زمزمه ماند و صدای پا.

سربازان شکسته گذشتند،

خسته بر اسبان تشریح،

و لتّه های بی رنگ غروری نگون سار بر نیزه های شان

***

تو را چه سود فخر بر فلک بر فروختن

هنگامی که هر غبار راه لعنت شده نفرین ات می کند ؟

تو را چه سود از باغ و درخت

که با یاس ها به داس سخن گفته ای.

آن جا که قدم بر نهاده باشی

گیاه از رستن تن می زند

چرا که تو تقوای خاک و آب را هرگز باور نداشتی

***

فغان! که سرگذشت ما

سرود بی اعتقاد سربازان تو بود

که از فتح قلعه ی روسبیان باز می آمدند

باش تا نفرین دوزخ از تو چه سازد ،

که مادران سیاه پوش

داغداران زیباترین فرزندان آفتاب و باد

هنوز از سجاده ها

سر بر نگرفته اند!

احمد شاملو

نگاهی به کارنامه ی دولت نهم در عرصه موسیقی

hodhodi — Fri, 12 Jun 2009 20:14:13 GMT

لغو پي در پي كنسرت‌ها و پرسش‌هاي بي‌پاسخ مسئولان دولت نهم

آمن خادمي

مي‌توان بدون ترديد يكي از عجيب‌ترين و تلخ‌ترين رويدادهاي حوزه موسيقي را در چهار سال گذشته، لغو كنسرت‌هاي موسيقي با بهانه‌هاي سليقه‌اي به وسيله مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي دانست. عجيب و در عين حال تلخ به اين دليل كه اين قيبل كنسرت‌ها هزينه‌هاي بسياري را به لحاظ اتلاف سرمايه و زمان به تهيه كنندگان تحميل مي‌كنند و به يقين به دليل پيش فروش كردن بليت‌هاي كنسرت، تماشاگران در چرايي برگزار نشدن كنسرت مي مانند و هيچوقت به پاسخ روشني نمي رسند.

قسم حضرت عباس يا دم خروس

به يقين لغو كنسرت "دبو" به فاصله دو ساعت مانده به اجرا، يكي از مهم‌ترين و پرحاشيه‌ترين مواردي بود كه به دستور وزرات ارشاد دولت نهم انجام شد؛ حال آنكه دلايل لغو كنسرت از برگزاري آن جالب‌تر بود و وزرير فرهنگ و ارشاد اسلامي به صراحت اعلام كرد كه: «مشخصات ثانویه گروه دبو با مشخصات اولیه‌ای که داده شده بود، تطبیق نداشت.»

ماجرا بسيار ساده و مضحك بود و از آنجايي آغاز مي شد كه اعضاي اين گروه در كشور آمريكا متولد شدند و مسئولان ارشاد با تحقيق و تجسس توانستند اصالت نوازنده‌هاي اين گروه را كشف كنند و راي به لغو كنسرت آنها بدهند. صفار هرندي در مصاحبه‌اي گفته بود: «مشخصات اولیه‌ای که داده بودند درباره یک گروه اندونزیايي بود، ولی هنگام اجرا بیشتر نوازندگان آمریکایی بودند و در کل مشخصات ثانویه با مشخصات اولیه‌ای که داده شده بود، تطبیق نداشت.»

اما دفاع وزير ارشاد دولت نهم از لغو كنسترت در حالي صورت مي‌گرفت كه رئيس جمهور و مشاور هنريش اين اقدام را منجر به مخدوش شدن چهره فرهنگي ايران مي‌دانستند و با هدايايي از گروه "دبو" دلجويي و آن‌ها را به كشور خود بدرقه كردند.

كريس دي برگ نيامده رفت

كريس‌دي‌برگ يكي ديگر از چهره‌هايي بود كه خبر كنسرت مشترك او با گروه آريان به تيتر داغ رسانه‌ها در سال گذشته تبديل شد. اين در حالي بود كه مقامات عالي‌رتبه در کشورهای آمریکا، کانادا و کشورهای اروپایی، کریس دی برگ را از آمدن به ایران منع کرده بودند، اما او با وجود این فشارها و توصیه‌ها به ایران آمد و كشور ما مي توانست اقدام اين خواننده صلح طلب را به فال نيك بگيرد و از حضور او بهترين بهره را براي تغيير ذهنيت جهانيان ببرند، اما نه تنها اين كار را نكردند بلكه از اهرم‌هاي مختلف براي برگزار نكردن كنسرت اواستفاده كردند. از جمله مهمترين دلايل مخالفان اين بود كه وي پیش از این به نفع یک گروه تروریستی به اجرای کنسرت پرداخته است.

از جمله ویدیو‌هایی که از اجرای این خواننده ایرلندی در شبکه جهانی اینترنت موجود است، کنسرتی است که در پاریس برگزار شده است و در آن اعضای گروهک منافقین اقدام به حمل تصاویری از سران این گروهک تروریستی و پرچم‌های جعلی این گروهک می‌کنند.

داركوب و ماجراي ميخكوب شدنش

اجراي گروه داركوب به خوانندگي مهران مديري در آذرماه سال گذشته و در آخرين روزهاى مانده به برگزارى كنسرت از ديگر كنسرت‌هاي مهم بود كه با وجود تبليغات فراوان و داشتن مجوز لغو شد؛ اين در حالي بود كه دو هفته پيش همين گروه با مهران مديري در همان تالار به اجراي برنامه پرداخته بود. اما مسئولان وزارت ارشاد پاسخ درستي به گروه ندادند و اجراي آنها متوقف شد. اين اتفاق براى نخستين‌بار رخ نمي دهد. اين سومين بارى است كه برنامه گروه داركوب لغو مي‌شود. يك بار در تالار انديشه حوزه هنرى، يك بار در تالار وزارت كشور و همين اواخر در سالن اريكه ايرانيان. محمدرضا گلزار در دو برنامه قبلى قرار بود گروه را يارى كند اما تكرار لغو كنسرت‌ها سبب شد تا او از خير همكارى با اين گروه بگذرد و در همان حاشيه امن سينما به فعاليت بپردازد.

البته مسئولان وزارت ارشاد پاسخ روشني به اين گروه ندادند و آن‌ها با وجود چاپ بليت، تبليغات، هزينه برگشت برخي نوازندگان گروه كه مقيم خارج از كشور هستند و صرف ديگر هزينه‌ها نتوانستند بالاخره برنامه خود را اجرا كنند.

گروه‌هاي پژوهشي هم بر لبه تيغ

البته شمشير تيز وزارت ارشاد در دولت نهم فقط گردن گروه‌هاي پاپ را نزد؛ بلكه كنسرت‌هاي پژوهشي و تك‌نوازان خاص نيز گردن‌شان از رد اين شمشير بي نصيب نماند. لي لي افشار يكي از گيتاريست‌هاي ايراني تبار است كه شهرت جهاني دارد و قرار بود تيرماه سال گذشته در تالار وحدت برنامه اجرا كند اما پس از حضور اين نوازنده در ايران مسئولان ارشاد دستور لغو كنسرت وي را به دليل نداشتن مجوز صادر كردند؛ اما اين نوازنده گيتار مي‌گويد: «چندی پیش با تالار قرارداد بستم و مسئولان تالار هم پی‌گیر کسب مجوز این کنسرت از دفتر موسیقی وزارت ارشاد شدند و طبق قولی که داده شده بود، تالار اقدام به فروش بلیت و تبلیغات کرد ولی متاسفانه گویا به دلیل تغییر مدیريت تالار وحدت و نبود هماهنگی با مدیریت جدید این کنسرت لغو شد.

لغو كنسرت پژوهشي داريوش صفوت و ژان دورينگ نيز از ديگر برنامه‌هايي بود كه در سال گذشته رخ داد؛ به يقين حضور چهره‌اي مانند ژان دورينگ در ايران نيازمند هماهنگي‌هاي طاقت فرسايي بود كه متاسفانه مسئولان تالار وحدت به دليل برگزاري يك همايش، اين كنسرت را لغو كردند. طبق قانون در صورت مصادف شدن كنسرت با جشن‌هاي ملي، تالار مي‌تواند كنسرت را يك‌طرفه لغو كند اما تالار در تاريخ مورد نظر هيچ برنامه ويژه‌اي نداشت.

اين تنها مرور بخشي از كنسرت‌هاي لغو شده در دولت نهم بود و مي‌توان به صورت تيتروار برخي ديگر از موارد لغو كنسرت را اين‌گونه برشمرد: لغو كنسرت شهرام ناظري در يزد، گروه پارسيان در تهران، گروه بامداد در مشهد، گروه بابك رياحی‌پوروآرش رادان در دانشگاه تهران، گروه راك ميرا، گروه آريان، قاسم افشار، كنسرت لي لي افشار در كرمان و مواردي كه فراتر از مجال اين نوشتار است.

آيا در چنين شرايطي مي توان به بقاي گروه‌هاي موسيقي و نوازنده‌هاي موسيقي اميدوار بود؟ آن‌چه حيات گروه‌هاي موسيقي را تداوم مي‌بخشد چيزي جز ايجاد فضاي فعاليت و رونق اقتصادي اين صنف نيست. در شرايط حاضر برنامه‌ريزي براي برگزاري هرگونه كنسرتي براي برگزاركنندگان آن حكم ريسك بزرگي را دارد كه مي‌تواند سرمايه و نيروي انساني آن‌ها را به نابودي و يك بن‌بست محتوم هدايت كند. تداوم اين سياست در حال حاضر رغبت سرمايه‌گذاري بخش خصوصي براي برگزاري كنسرت‌ها را از بين برده و نتيجه‌اي ندارد جز اين كه تنها شرايط مهاجرت نسل نوپاي موسيقي ايران به خارج از كشور يا شكل‌گيري موسيقي زيرزمينی را فراهم مي‌كند

منبع : سایت هنر و موسیقی

عیدانه 1388

hodhodi — Fri, 20 Mar 2009 08:01:18 GMT

فلک را جور بی اندازه گشتست

جهان را رسم و آئین تازه گشتست

هَزار امروز هم آواز زاغ است

گل از بی رونقی ها خار باغ است

نه خندان غنچه ، نه سرو از غم آزاد

نه گل خرم ، نه بلبل خاطرش شاد

غم دیرینه گر در سینه داری

چه غم گر باده ی دیرینه داری

دو چیز اَندُه بَرَد از خاطر تنگ

نی خوش نغمه و مرغ خوش آهنگ

فلک را عادت دیرینه این است

که با آزادگان دائم به کین است

میرزا نصیر اصفهانی ( قرن 12)

استفاده از موسیقی به عنوان ابزار شکنجه

hodhodi — Sat, 24 Jan 2009 18:48:07 GMT

روزنامه بریتانیایی گاردین، در مقاله‌ای، به بررسی پیشینه و موارد استفاده از موسیقی توسط دستگاه‌های امنيتی آمریکا برای اعمال فشار بر دشمن یا شکنجه زندانیان پرداخته است. مقاله گاردین، که در شماره پنج‌شنبه (یازدهم دسامبر) منتشر شد، با اشاره‌ای به اولین نمونه از این نوع آزارها می‌نویسد: حدود ۲۰ سال پیش، نیروهای نظامی آمریکا پس از تصرف کشور پاناما و محاصره کاخ ریاست جمهوری آن کشور، بلندگوهایی غول‌پيکر نصب کردند و طی چند روز با پخش ترانه‌هایی از الویس پریسلی و گروه «گانز ان روزس» با صدای بسیار بلند، مانوئل نوریه‌گا، رییس جمهوری پاناما را وادار به تسلیم کردند.

به نوشته گاردین، از آن زمان ماموران امنیتی آمریکا در بازداشتگاه گوانتانامو و برخی نقاط دیگر، پخش موسیقی با صدای بسیار بلند و غیرقابل تحمل را به عنوان روشی زیرکانه برای آزار و شکنجه زندانیان به کار گرفتند.

بتازگی اعتراض هنرمندان و خوانندگان به اِعمال چنین روشی بالا گرفته و جدی‌تر از گذشته شده است.

گروهی از خوانندگان و گروه‌های موسیقی که از آثارشان، بر خلاف میل آنها، در چنین مواردی استفاده شده به طور جمعی از دولت آمریکا خواسته‌اند «استفاده از آثار هنری به مثابه جنگ‌افزار» را متوقف کند.

این هنرمندان، که از جمله آنها می‌توان به بروس اسپرینگستین (خواننده) و گروه Massive Attack، اعلام کرده‌اند در کنسرت‌ها و جشنواره‌های موسیقی، از موازین حقوق بشر دفاع خواهند کرد و با اجرای یک یا چند دقیقه سکوت، نسبت به چنین اقدامی اعتراض خواهند کرد.

ترانه‌ها یا قطعات موسیقی که تاکنون بیش از همه توسط ارتش و ماموران امنیتی آمریکا به کار گرفته شده‌اند کارهای گروه ای‌سی/دی‌سی، امینم، متالیکا، و همین طور ترانه آرم برنامه عروسکی بسیار مشهور «سسامی استریت» است.

به نوشته روزنامه گاردین، قطعاتی که تاکنون نیروهای نظامی و مأموران امنیتی آمریکا بیش از همه به کار گرفته‌اند، کارهای بوده است از گروه ای‌سی/دی‌سی، امینم، متالیکا، و همچنین ترانه آغازین یک برنامه عروسکی مشهور، به نام سسامی استریت (Sesame Street).

در این مقاله آمده است که یکی از دلایل استفاده از موسیقی بلند و با صدای ناهنجار، آن است که این روش علی‌رغم آزار شدیدی که می‌رساند، هیچ اثر قابل مشاهده‌ای روی بدن باقی نمی‌گذارد.

روزنامه گاردین از قول یکی از زندانیان سابق بازداشتگاه گوانتانامو می‌نویسد که پخش دایمی موسیقی بلند باعث شده بود که او به مرز جنون برسد.

این زندانی پیشین گوانتانامو به گاردین گفته است که بسیاری از زندانیان واقعا اختلال روانی پیدا کردند و برخی از آنها در تمام مدتی که این صدای بلند پخش می‌شده سر خود را به دیوار می‌کوبیده و فریاد می‌کشیده‌اند.

به نوشته گاردین، سازمان ملل متحد و دادگاه اروپایی حقوق بشر مدت‌هاست که استفاده از پخش موسیقی به هنگام بازجویی را غیرقانونی اعلام کرده‌اند.

کلایو استافورد اسمیت، وکیل مدافع حقوق بشر در لندن، به روزنامه گاردین گفته است که دولت جورج بوش در افکار عمومی به گونه‌ای جلوه‌گر کرده است که گویا این روش بی‌ضرر است.

کارزار تبلیغاتی برای متوقف کردن این روش از روز چهارشنبه آغاز شده و مبتکر آن یک مرکز حقوقی خیریه در انگلستان است که وکالت حقوقی بیش از ۳۰ زندانی سابق بازداشتگاه گوانتانامو را برعهده دارد.

اتحادیه صنفی اهل موسیقی نیز از این کارزار حمایت کرده و از تمام خوانندگان و گروه‌های موسیقی بریتانیایی دعوت کرده است که به سوء استفاده از ترانه و موسیقی آنها به عنوان ابزار شکنجه اعتراض کنند.

روزنامه گاردین در پایان مقاله خود می‌نویسد مأموران امنیتی و بازجویان ارتش آمریکا از این روش در زندان‌های افغانستان، عراق و گوانتانامو بارها استفاده کرده‌اند.

آنها انواع ترانه‌ها و موسیقی‌ها را به کار گرفته‌اند: از موسیقی هوی‌متال گرفته تا ترانه‌های پاپ و حتی موسیقی متن یا ترانه برنامه‌های مخصوص کودکان.

دست هایی که از مغز فرمان نمی برند

hodhodi — Sun, 28 Dec 2008 23:29:30 GMT

شايد در بين هنرجويان موسيقي كه با اشتياق فراوان مشق ساز را آغاز مي كنند كمتر كسي باشد كه از انواع بيماري هايي كه در اثر نوازندگي حرفه اي گريبانگير هنرمندان مي شود با خبر باشد. بيماري هايي مانند آرتروز (از بين رفتن غضروف بين مفاصل ) سندروم كارپال (تنگ شدن غلاف پيرامون عصب كارپال در ناحيه مچ دست ) و كرامپ نويسندگان، از جمله بيماري هايي هستند كه پس از سالها تمرين نوازندگي و معمولا هنگامي كه نوازنده اي تمام زندگي خود را وقف كار حرفه اي موسيقي كرد، علايم خود را آشكار مي كنند و پس از آن با از دست رفتن توانايي نواختن ، انواع و اقسام مشكلات ريز و درشت در زندگي و معيشت نوازنده نگون بخت پيدا مي شود و بيمار را از هر چه موسيقي است متنفر و بيزار مي كند . از بين بيماري هاي فوق آرتروز نام شناخته شده اي دارد و كم وبيش در رسانه ها پيرامون آن اطلاع رساني مي شود همچنين در چند سال اخير گاهي اوقات در برنامه هاي پزشكي صدا وسيما نامي از بيماري سندروم كارپال برده مي شود و همين موضوع زمينه ساز آ شنايي مردم با اين بيماري ها و راه هاي پيشگيري و درمان آن ها گرديده است .

به جرات مي توان گفت كه بد خيم ترين و ناشناخته ترين بيماري كه ممكن است يك نوازنده در طول عمر حرفه اي خود با آن مواجه شود و تا آخر عمر عوارض آن را به سختي تحمل كند كرامپ نويسندگان يا (كرامپ نوازنده گان ) مي باشد .

علايم اين بيماري به شكل درد شديد ، خواب رفتگي و احساس تورم در ناحيه دست ها مي باشد كه معمولا با شروع يك فعاليت مانند نوشتن يا نواختن ساز آغاز مي شود و پس از قطع فعاليت مزبور علايم هم از بين مي روند. البته علا يم فوق هر چند هم كه شديد باشند بخش قابل تحمل بيماري است مشکل اصلي اين است كه بيمار توانايي كنترل كردن حركات دست ،در هنگام انجام دادن كارهاي ظريف و دقيق مانند (نوشتن و نواختن ) را از دست مي دهد .

آزمايشات پزشكي وجود هيچ گونه عارضه اي را در اندام هاي فرد بيمار نشان نمي دهد به همين علت پزشكان معتقدند كه اين بيماري در اثر اختلال در عملكرد بخشي از مغز كه فرمان حركات عضلات را صادر مي كند مي باشد .طبيعتا چون علت آن شناخته نشده درماني هم ندارد و استفاده از روش هايي مانند تزريق موضعي و عمومي انواع كورتن ها ، فيزيوتراپي ، طب سوزني ، هو ميو پاتي ، يو مي هو تراپي ، يوگا ، تاي چي ، مديتيشن ،ليزر تراپي ، كار درماني ، درمان اختصاصي پاركينسون ، آب درماني ، فشار درماني ، كاني درماني ، مصرف داروهاي ترميم كننده غضروف مفاصل ، مصرف انواع ويتامينها ،درمانهاي سنتي مبتني بر طبايع سرد و گرم ، استفاده از انواع روغنهاي گياهي ، مصرف انواع شل كنندهاي عضلات و .... يا تاثيري روي عوارض بيماري ندارد يا تاثير آن موقت و در حد يكي دو روز مي باشد .

احتمالا ابتلا به اين بيماري نيازمند زمينه هاي ژنتيك مي باشد كه هنوز به درستي روشن نشده ولي به هر حال ارتباط مستقيمي بين فشاري كه هنگام نواختن ساز در دست راست يا چپ به انگشتهاي شصت وسبابه وارد مي شود با شروع بيماري وجود دارد . در حقيقت محكم و سفت گرفتن مضراب يا پرده ساز در دراز مدت مي تواند باعث تغيراتي در ناحيه ناشناخته اي از بدن بيمار شود كه پيامد آن بيماري كرامپ نويسندگان مي باشد وتا زماني كه ناحيه آسيب ديده به درستي مشخص نگردد درمان قطعي هم براي آن وجود نخواهد داشت .

منبع : سایت هنر و موسیقی

تنبک زورخانه

hodhodi — Mon, 24 Nov 2008 19:26:18 GMT

سعید هدهدی

همانطور که از عنوان این مقاله بر می آید ، محور اصلی این نوشته با هدف معرفی تنبک زورخانه خواهد بود. اما این ساز می تواند از دو منظر مورد بررسی قرار گیرد. اول اینکه تنبک زورخانه را می توان به عنوان یک ساز کوبه ای و به صورت مقایسه ای با سازهای کوبه ای دیگر بررسی کرد و مثلا از نظر صدا دهی و شخصیت صوتی و کاربرد ، با تنبک معمولی مقایسه کرد . دوم اینکه تنبک زورخانه را در قالب محیطی که در آن به تکامل رسیده ، مورد بررسی قرار داد.اگر روی مورد اول و بازکاوی آن بپردازیم، محور نوشته ی ما حول سازهای کوبه ای به طور اعم و جایگاه تنبک زورخانه به طور اخص و دقت در ریتمهای زورخانه و مطالب مربوط به آن خواهد بود و اگر به مورد دوم توجه نشان دهیم ، ناگزیر به واکاوی فرهنگ زورخانه و شناخت بیشتر آن هستیم . نگارنده با توجه به اینکه هیچگاه از ورزشکاران زورخانه نبوده ام بر اساس اطلاعاتی که جمع آوری کرده ام ، در ابتدا تأملی به آداب و پیشینه ی فرهنگ زورخانه و آنگاه نگاهی کوتاه به ساختار و جلوه ی صوتی و ... را خالی از لطف نمی دانم.

ورزش باستانی ایران و ریشه های تاریخی آن 3

hodhodi — Sat, 27 Sep 2008 21:14:18 GMT

دکتر مهرداد بهار

قسمت پایانی

اگر وظائف روحانی و شهریاری را که در مهریشت به او نسبت داده شده است از یشت برداریم ( 50 ) ، مهر ایزدی است به طور عمده مربوط به امر برکت بخشیدن و در واقع ایزدی است حامی جهان نباتی – حیوانی ، ایزدی حامی کشاورزان ، مهمترین لقبی که برای مهر در همه جای مهریشت می آید « دارای چراگاه های فراخ » است ، او اسب های تیزرو می بخشد ( بند 3 ) ، او به سرزمین های ایرانی خان و مان پر آرامش و خوش می بخشد ( بند 4 ) ، او نگران سرزمین هائی است که دارای ستوران و پناهگاه ستورانند ( بند 15 ) . او مردمی را که دروغ نگویند از نیازمندی می رهاند ( بند 23 و 22 ) . او خانه ها را حفظ می کند و گله می بخشد ( بند 28 ) ، خانه و زنان برازنده می بخشد ( بند 30 ) . او آبها را افزونی می بخشد ، باران می باراند و گیاهان را می رویاند ( بند 61 ) . او گله و رمه می بخشد ، فرزند می بخشد ، زندگی ، سعادت و نعمت می بخشد ( بند 65 ) گاوها او را به یاری می خوانند ( بند 86 و 85 ) . او به اسب ها نیرو و به تن ها سلامت میدهد ( بند 94 ) . آتشکده ی مرکزی تولید کنندگان به نام آذر برزین مهر یا آذر مهر بلند سود خوانده می شود که خود معرف این است که ایزد مهر هم چنان ایزد تولید کنندگان باقی مانده بوده است.

ورزش باستانی ایران و ریشه های تاریخی آن 2

hodhodi — Sat, 20 Sep 2008 19:14:18 GMT

دکتر مهرداد بهار

قسمت دوم

از نظر طبقاتی نیز عیاران و پهلوانان دوره ی اسلامی غالبا متعلق به قشر تولید کنندگان شهری اند و اغلب با نام خود نام صنف خویش را نیز به همراه دارند. جالب توجه است که این کیفیت تعلق به قشر تولید کنندگان یعنی کارگران و صاحبان پیشه ی شهری ، در میان صوفیان هم دیده می شود و اگر توجه کنیم که صوفیان ، عیاران و پهلوانان همه از جوانمردانند ، شاید بتوان گفت که فتوت با جوانمردی نهضتی بوده است متعلق به اصناف و پیشه وران شهری که در آن از اشراف یا روستاییان تنها گروهی انگشت شمار دیده می شوند.

از داستان سمک عیار بر می آید که عیاران و پهلوانان نیروی پیشاهنگ جوانمردان بازاری و پیشه ور بوده اند و در میان توده ی مردم سخت نفوذ داشته اند. در داستان سمک عیار می آید « ارمنشاه ..... گفت : ایشان ( یعنی عیاران ) چه قوم اند که چنین مردم از راه می برند و به طاعت خود می برند و اگر چیزی نهانی میسازیم ، می دانند و آشکار می کنند و اگر کسی از آن ایشان می گیریم و در بند و زندان بسیار می داریم ، می برند » (29 ).

« سرهنگان با حاجب شاه و شحنه ی ولایت بیامدند و ریسمان در گردن آن دو جوان کردند و در بازار آوردند. صد هزار زن و مرد بازاری و لشکری خروش بر آوردند و زاری کزدند که ایشان ، دو برادر ، معروف و جوانمرد و سخت پاکیزه بودند و مردم ولایت ، ایشان را دوست داشتندی. در بازار چون ایشان را می آوردند ، خروش از مردم شهر بر آمد» ( 30 ) .